ABD Başkanı Trump’ın, hükûmet ajandasını yeniden yazdığı bu yeni çağda, uzayın devasa sessizliğine büyük bir darbe niteliğinde adımlar atıldığı görülüyor. NASA’nın kendi resmi saitinde yayımlanan taslak bütçe belgesinde, adeta kaderin cilvesi gibi, bütçeden 6 milyar dolarlık kesinti öngörülüyor. Fakat bu yıkıcı değerin hemen ardından, Ay’ın beyaz yüzüne 7 milyar dolarlık umut, Mars’ın kızıl çorak tozuna ise 1 milyar dolarlık cesaret damlası ekleniyor. Bu hesaplı hamle, SpaceX’in kurucusu Elon Musk’ın, insanlığın Mars’ın uçsuz bucaksız kıyılarında varlık bulması yönündeki yıllardır süren hayaline inat, bir stratejiye dönüşüyor.
NASA’nın uzayda yön buluşu, adeta bir rüzgarın sert ve ani bir dönüşü gibi, Ay’a dönüş ve Mars’a ilk insanı gönderme hedefleriyle yeniden şekilleniyor. Bu yeni rota, Çin’in Ay yüzüne dair çabalarının ötesine geçme arzusunu maskelerken, beraberinde eski dostların – SLS roketi, Orion uzay aracı, Gateway uzay istasyonu ve Mars Sample Return programı – sessiz vedasını da getiriyor. NASA yönetici vekili Janet Petro’nun sözleri, bu projelerin ya köhlenen bir anı olarak tarihe karışacağının ya da askıya alınarak zamana meydan okuyacağının müjdesini veriyor.
Resmi belgenin satır aralarında okuyabileceğimiz bir dehşet var: NASA’nın bütçesi, adeta evrenin uçsuz bucaksız boşluğunda kaybolan toz zerrecikleri gibi %25 oranında azalacak. Bu yoksunluk, ajansın iş gücü, bilgi teknolojisi, operasyonlar, tesis bakımı ve sayısız bilimsel hedef üzerinde geri döndürülemez izler bırakacak.
Trampa dair bu yeni hesaplamaların arka planında, uzayın dev siması Elon Musk ve onun önderliğinde yükselen SpaceX’in etkisi meçhul bir güç gibi beliriyor. Starship roketi; mürettebatı, kargoyu ve belki de insanlığın geleceğini taşıyacak dev bir masal kahramanı niteliğinde. SLS’in iptaliyle Boeing’in Orion projesinin gölgede kalması ve Blue Origin’in yerini SpaceX’in alması, uzayın geleceğinde yeni aktörlerin doğuşuna işaret ediyor. Fakat bu hikayenin son perdesi henüz inde, bilinmezlik sisleri arasında saklı.
Ve son perdeyi süsleyen bir diğer figür: Trump’ın NASA yönetiminde yeni yüz olması için önerdiği teknoloji girişimcisi Jared Isaacman. Senato Ticaret Komitesi’nden aldığı onayın ardından, senato genel oylamasının bir sonraki adımı gibi adeta uzayın derinliğinden yankılanacak bir soru: Acaba Isaacman, SpaceX ile kurduğu itici yakınlık sayesinde, NASA’nın özel sektör odaklı yeni yüzünü tüm evrene ilan edebilecek mi? Bu aday, zamanda asılı bir denge gibi, geleceğin uzay seyrini belirleyecek.
