Yapay zeka (AI); öğrenme, yaratıcılık ve görüntü tanıma gibi genellikle insan zekasıyla ilişkilendirilen bilişsel sorunları çözmeyi amaçlayan bilgisayar bilimi alanıdır. Modern kuruluşlar; akıllı sensörler, insan tarafından oluşturulan içerikler, izleme araçları ve sistem günlükleri gibi çeşitli kaynaklardan büyük miktarda veri toplar. Yapay zekanın amacı, verilerden anlam türeten ve kendi kendine öğrenen sistemler oluşturmaktır. Ardından, yapay zeka bu bilgileri yeni sorunları insan gibi çözmek için uygulayabilir. Örneğin, yapay zeka teknolojisi insan konuşmalarına anlamlı bir şekilde yanıt verebilir. Orijinal görüntü ve metinler oluşturabilir ve gerçek zamanlı veri girişlerine dayalı kararlar verebilir. Kuruluşunuz, iş süreçlerini optimize etmek, müşteri deneyimlerini iyileştirmek ve yeniliği hızlandırmak için yapay zeka özelliklerini uygulamalarınıza entegre edebilir.
Yapay zeka teknolojisi nasıl gelişti?
Alan Turing, 1950 tarihli “Bilgisayar Mekanizması ve Zeka” adlı ufuk açıcı makalesinde makinelerin düşünüp düşünemeyeceğine değindi. Bu makalede Turing, yapay zeka terimini bir ilk olarak ortaya attı ve bunu teorik ve felsefi bir kavram olarak sundu.
1957 ve 1974 yılları arasında bilgi işlem alanındaki gelişmeler bilgisayarların daha fazla veri depolamasına ve daha hızlı işlemesine olanak sağladı. Bu dönemde bilim adamları makine öğrenimi (ML) algoritmalarını daha da geliştirdiler. Bu alandaki ilerleme, Savunma Gelişmiş Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA) gibi ajansları yapay zeka araştırması için fon oluşturmaya yönlendirdi. İlk başta, bu araştırmanın temel amacı, bilgisayarların konuşma dilini yazıya dökerek çevirip çeviremeyeceğini keşfetmekti.
1980’ler boyunca, mevcut artırılmış fonlar ve bilim insanlarının yapay zekada kullandığı gittikçe genişleyen algoritmik araç seti sayesinde geliştirme süreçleri kolaylaştı. David Rumelhart ve John Hopfield, bilgisayarların deneyimlerden öğrenebileceğini gösteren derin öğrenme teknikleri üzerine makaleler yayınladılar.
Bilim insanları, yapay zekaya yönelik olarak 1990’dan 2000’lerin başına kadar, o zamanki dünya satranç şampiyonunu yenmek gibi birçok temel hedefe ulaştılar. Modern çağda önceki on yıllara kıyasla daha fazla bilgi işlem verisi ve işlem gücü olması sayesinde, yapay zeka araştırmaları artık daha yaygın ve erişilebilir. Hızlı bir şekilde yapay genel zekaya dönüşüyor ve böylece yazılımların karmaşık görevleri yerine getirebilmesini sağlıyor. Yazılım, daha önce sadece insanlarla sınırlı görevler olan karar verme ve kendi başına öğrenme işlevlerini yerine getirebiliyor.
Neden yapay zekanın tehlikeli olabileceğinden korkuluyor?
Yapay zekanın nasıl kullanılacağını düzenleyen çok az kural var. Bu nedenle uzmanlar yapay zekanın hızlı büyümesinin tehlikeli olabileceği uyarısında bulunuyor. Hatta yapay zeka araştırmalarının durdurulması gerektiğini söyleyenler bile var.
Yapay zeka alanında öncü isimlerden biri olarak kabul edilen Geoffrey Hinton, yapay zeka sohbet robotlarının yakında insanlardan daha zeki olabileceği uyarısında bulunarak Google’daki işinden ayrıldı.
Ardından, ABD merkezli Center for AI Safety (Yapay Zeka Güvenlik Merkezi), önde gelen onlarca teknoloji uzmanı tarafından imzalanan bir bildiri yayımladı.
Merkez, yapay zekanın toplumu istikrarsızlaştırabilecek yanlış bilgiler üretmek için kullanılabileceğini savunuyor. Hatta makinelerin yönetimi ele geçirecek kadar zeki hale gelebileceğini ve bunun da insanlığın yok olmasına yol açabileceğini söylüyorlar.
- Teknoloji sektöründen çağrı: Yapay zeka araştırmalarına, güvenlik önlemleri alınana dek ara verilsin
Avrupa Komisyonu’nun teknolojiden sorumlu üyesi Margrethe Vestager ise yapay zekanın önyargı veya ayrımcılığı artırma potansiyelinin daha acil bir endişe kaynağı olduğunu belirtiyor.
Özellikle yapay zekanın kredi başvuruları gibi insanların geçim kaynaklarını etkileyen kararların alınmasında oynayabileceği rolden endişe duyduğunu vurgulayan Vestager, yapay zekanın seçimleri etkilemek için kullanılmasının da “kesinlikle bir risk” olduğunu ekliyor.
Teknoloji liderlerinden Martha Lane Fox’un da aralarında bulunduğu bazıları ise yapay zeka konusunda “çok histerik” olmamamız gerektiğini söylüyor ve yapay zekanın yetenekleri hakkında daha mantıklı bir konuşma yapılması çağrısında bulunuyor.
- Yapay zeka: Üç aşamasında neler var, yok olmamıza yol açabilir mi?
- ChatGPT, kişisel veri kurallarını ihlâl ettiği gerekçesiyle İtalya’da bloke edildi
